حماس از توافق با جنبش فتح خبر داد

Abbas Hanieh

بی بی سی: اسماعیل هنیه، رهبر حماس با صدور اطلاعیه‌ای گفته است که مذاکرات این گروه با جنبش فتح، به رهبری محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، به نتیجه رسیده و دو طرف به یک توافق سیاسی دست یافته‌اند. این اطلاعیه حاوی جزئیات بیشتری در این مورد نیست.

 

دور جدید مذاکرات بین دو گروه رقیب فلسطینی از روز سه‌شنبه این هفته در قاهره، پایتخت مصر آغاز شده بود و یک مقام حماس گفته است که توافق به دست آمده بعد از ظهر امروز، پنجشنبه، ۲۰ مهر (۱۲ اکتبر) در یک نشست خبری در قاهره تشریح خواهد شد.

 

جنبش فتح، که گروه اصلی در سازمان آزادیبخش فلسطین است و قدرت اصلی در تشکیلات خودگردان فلسطینی محسوب می‌شود، هنوز به اطلاعیه حماس واکنشی نشان نداده است.

در پی درگیری بین شبه‌نظامیان حماس و نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان در سال ۲۰۰۷، ماموران تشکیلات خودگردان به عنوان دولت مسئول اداره امور سرزمین‌های فلسطینی، از نوار غزه اخراج شدند و این بخش از سرزمین‌های فلسطینی تحت تسلط حماس قرار گرفت. ماه گذشته، اسماعیل هنیه گفت که در توافقی که با میانجیگری مصر به دست آمده، این گروه آمادگی دارد تا اداره امور غزه را به تشکیلات خودگردان بسپارد و به این ترتیب، وحدت دوباره سرزمین‌های فلسطینی تحت یک دولت واحد احیا شود.

رهبر حماس در بیانیه خود گفته است که "سحرگاه روز پنجشنبه، فتح و حماس براساس حمایت سخاوتمندانه دولت مصر به یک توافق مهم دست یافتند."

 

گفته می‌شود که طرح مصرشامل همکاری دو گروه و تشکیل یک دولت آشتی ملی براساس توافق فتح و حماس در سال ۲۰۱۴ میلادی بوده هرگز به اجرا در نیامد و حماس همچنان نوار غزه را به طور مستقل در اختیار خود داشت.

توافق این دو گروه رقیب فلسطینی در حالی اعلام می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، پیشتر از تصمیم خود برای پیشبرد صلح در خاورمیانه و حل اختلاف بین اسرائیل و فلسطینیان سخن گفته است. دو ماه پیش، نمایندگان رئیس جمهوری آمریکا به منظور فراهم کردن زمینه از سرگیری مذاکرات صلح به منطقه سفر و با رهبران اسرائیل و تشکیلات خودگردان دیدار و گفتگو کردند.

سابقه اختلاف

در ژوئن سال ٢٠٠٧، پس از چند ماه درگیری بین نیروهای تشکیلات خودگردان فلسطینی و شبه‌نظامیان گروه حماس در غزه، این گروه توانست ماموران تشکیلات خودگردان را از این بخش از سرزمین‌های فلسطینی اخراج کند و اداره امور آن را مستقلا در دست بگیرد. با خروج این ماموران، توافقنامه امنیتی بین اسرائیل، تشکیلات خودگردان و مصر در مورد غزه نیز به حالت تعلیق درآمد.

 

در سال ٢٠٠٥، دولت وقت اسرائیل شهرک‌های یهودی نشین در غزه را برچیده و با خارج کردن نظامیان خود از این بخش از اراضی فلسطینی، براساس توافق با تشکیلات خودگردان، حفظ امنیت این سرزمین از جمله امنیت مرزی آن با اسرائیل را به تشکیلات خودگردان واگذار کرده بود. غزه تنها با اسرائیل و مصر مرز زمینی دارد و قرار شد که مصر نیز تحت نظارت ماموران اعزامی اتحادیه اروپا، به ساکنان غزه اجازه عبور و مرور از گذرگاه مرزی خود را بدهد.

 

با تسلط حماس بر غزه، این ترتیبات برهم خورد و در سال‌های بعد، اسرائیل با متهم کردن حماس و سایر گروه‌های تندرو فلسطینی به اعزام افرادی برای عملیات مسلحانه، از جمله حملات انتحاری، در خاک اسرائیل، محدودیت‌های شدیدی را علیه غزه به اجرا گذاشت. حصر اقتصادی غزه فشار فراوانی را به ساکنان این سرزمین وارد کرده و برخی از نهادهای بین‌المللی از یک فاجعه انسانی در غزه سخن گفته‌اند.

اسرائیل ضمن رد اتهام فشار اقتصادی عمدی بر مردم غزه، گفته است که هدف از محدودیت‌هایی که علیه این سرزمین به اجرا گذاشته جلوگیری از دسترسی شبه‌نظامیان به امکانات لازم برای دست زدن به عملیات علیه اسرائیل بوده است.

گروه حماس و دیگر گروه‌های تندرو فلسطینی با توافقنامه صلح اسرائیل و فلسطینیان و روند مذاکرات دو طرف مخالف بوده و از ادامه عملیات مسلحانه علیه اسرائیل حمایت کرده‌اند. از زمان جدایی غزه، بارها بین ارتش اسرائیل و فلسطینیان مسلح درگیری روی داده که دو بار به جنگ گسترده و تلفات و خسارات سنگین، به خصوص به ساکنان غزه منجر شده است.

 

در سال‌های اخیر، چند بار گزارش‌هایی از تلاش و حتی نزدیک بودن توافق رهبران دو جناح فلسطینی برای حل اختلاف و وحدت دوباره سرزمین‌های فلسطینی منتشر شده اما در عمل، نتیجه‌ای به دست نیامده بود.

اختلاف داخلی فلسطینیان و تجزیه قدرت تشکیلات خودگردان باعث تضعیف موقعیت این تشکیلات شده و به مخالفان تشکیل کشور مستقل فلسطینی، از جمله گروه‌های تندرو در اسرائیل، این امکان را داده بود تا وضعیت موجود را نشانه عدم ثبات سیاسی، فقدان دموکراسی و بروز هرج و مرج داخلی در کشور مورد نظر قلمداد کرده و ایجاد یک کشور فلسطینی را تهدیدی جدید برای امنیت و ثبات منطقه توصیف کنند.