روایت‌های تراژیک از خودکشی دانشجویان در دانشگاه‌ها

Daneshgah-Khodkoshi

«این اولین بار نیست که محوطه دانشگاه برای پایان دادن به زندگی انتخاب می‌شود؛ آبان ماه ۱۳۹۶ هم یک دانشجوی حقوق «دانشگاه شهید بهشتی» خودش را از طبقه سوم دانشکده حقوق پایین انداخت.»
 
 
ایران وایر: پله‌های اضطراری مارپیچ ساختمان «خوارزمی» «دانشگاه الزهرا» حالا خیلی‌ها را یاد مرگ می‌اندازد؛ یاد دختر جوانی که دو روز پیش از طبقه هشتم همین ساختمان خودش را به پایین پرتاب کرد و رد خونش روی آسفالت کف حیاط باقی ماند. او ۳۴ ساله بود و فارغ التحصیل رشته فلسفه و کلام اسلامی.
 
دانشگاه الزهرا در اطلاعیه‌ای درباره مرگ او نوشت: «خانم جوانی امروز، ۱۷ آذر ماه ۱۳۹۷ در دانشگاه اقدام به خودکشی نمود. متوفی فارغ‌التحصیل سال ۱۳۹۱ مقطع کارشناسی‌ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی بوده و در سال ۱۳۹۲ با دانشگاه تسویه حساب کرده و بعد از آن هیچ ارتباط آموزشی با دانشگاه نداشته است.»
 
به این ترتیب، به نظر می رسد او فقط برای خودکشی به دانشگاه رفته بوده است. یکی از دانشجویان دانشگاه الزهرا به «ایران وایر» می‌گوید: «من صحنه خودکشی را ندیدم. وقتی رسیدم، کار تمام شده بود و محوطه را بسته بودند اما می‌گفتند هرکسی آن جا بوده و این صحنه را دیده، کارش به بیمارستان رسیده است.»
 
«محمد شهریاری»، سرپرست دادسرای جنایی گفته است تحقیقات درباره انگیزه خودکشی این فرد ادامه دارد. او توضیح داده که در کیف متوفی مقداری داروی اعصاب و ضد افسردگی پیدا شده اما نمی‌دانند او آن‌ها را مصرف می‌کرده است یا نه.
او گفته این دانشجو مشکلی با مسوولان دانشگاه نداشته است:«باید از خانواده‌اش برای اخذ توضیح دعوت شود تا مشخص شود علت فوت و انگیزه او چه بوده است.»
 
در مقطع دکترا دانشجویان نمی‌توانند جایی کار کنند. درس‌ها و نوشتن پایان نامه آن قدر سنگین است که امکان کار کردن نیست. خیلی‌ از آن ها برای تکمیل پایان نامه خود پول ندارند.
 
این اولین بار نیست که محوطه دانشگاه برای پایان دادن به زندگی انتخاب می‌شود؛ آبان ماه ۱۳۹۶ هم یک دانشجوی حقوق «دانشگاه شهید بهشتی» خودش را از طبقه سوم دانشکده حقوق پایین انداخت. یک تکه کاغذ در جیب‌ او پیدا شد که روی آن نوشته شده بود مرگ برای او یک تصمیم شخصی بوده است. 
خودکشی «حسین خجسته‌نیا»، دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل «دانشگاه تهران» نیز یکی از حوادثی بود که در سال‌های اخیر مورد توجه بسیار قرار گرفت. او با خوردن سیانور مقابل دفتر رییس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، به زندگی خود پایان داد. همان وقت بسیاری از هم‌دوره‌ای های این دانشجو فقر، مشکلات اقتصادی و بی توجهی اساتید را نسبت به سرنوشت دانشجویان به عنوان دلایل خودکشی حسین خجسته نیا عنوان کردند.
 
پیش از خجسته نیا، «شهروز کشاورز»، دانشجوی مقطع دکترای شیمی دانشگاه شهید بهشتی با خوردن سیانور به زندگی خود پایان داده بود. شهروز هم مشکل اقتصادی داشت. او وقتی از عدم توانایی مالی خود برای تهیه رساله دکترایش صحبت می‌کند، مورد تحقیر و تمسخر یکی از اساتید قرار می‌گیرد. این برخورد منجر به درگیری لفظی میان او و یکی از اساتید علوم پایه می‌شود. شهروز کشاورز هم به سرعت با ترکیب اولیه سیانور، دست به خودکشی می‌زند. چندی بعد خبرنامه «امیرکبیر» نوشت بعد از  شکایت خانواده کشاورز به مراجع قضایی و اعلام آمادگی هم کلاسی‌های او برای شهادت در دادگاه در رابطه با اتفاق رخ داده، حراست دانشگاه بهشتی از طریق تماس با دانشجویانی که حاضر به شهادت شده بودند، با انواع تهدیدها، از جمله پرونده سازی، محرومیت از تحصیل و اخراج، از دانشجویان خواسته بود در قبال این پرونده سکوت کنند.
 
یکی از اساتید دانشگاه شهید بهشتی به «ایران وایر» می‌گوید: «این بچه‌ها زحمت می‌کشند و سخت درس می‌خوانند اما وقتی می‌بینند با این همه درس خواندن، هنوز باید از خانواده پول توی جیبی بگیرند، افسرده می‌شوند و دست به چنین کارهایی می‌زنند.»
 
به عقیده این استاد دانشگاه، نبود حمایت از دانشجویان در مقطع فوق لیسانس و دکترا یکی از دلایل افسردگی و دل سردی در بین این دانشجویان است: «در مقطع دکترا دانشجویان نمی‌توانند جایی کار کنند. درس‌ها و نوشتن پایان نامه آن قدر سنگین است که امکان کار کردن نیست. خیلی‌ از آن ها برای تکمیل پایان نامه خود پول ندارند. دانشجویی را می‌شناختم که پول کرایه تاکسی را از خانواده می‌گرفت و همیشه شرمنده بود. همه این‌ها باعث افسردگی و ناامیدی می‌شود.» 
 
او با تاکید بر این که مسوولان وزارت علوم می‌دانند خودکشی مهم ترین آسیب در میان دانشجویان است، می‌گوید: «باید راه کاری برای حمایت دانشجویان، به ویژه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا پیدا کنند تا جلوی افسردگی آن‌ها گرفته شود. اما کاری نمی‌کنند و فکر می‌کنند خود به خود این معضل حل می‌شود.»
 
بهمن ماه سال گذشته، دکتر «ابوالحسن ریاضی»، معاون امور داخل سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری خودکشی را مهم ترین معضل بین دانشجویان دانسته و گفته بود: «وقتی که برای اولین بار وارد حوزه مسوولیت دانشجویی شدم، خودکشی به عنوان اولین موضوع و چالش مطرح بود و امروز نیز هم چنان به عنوان اولین و آخرین دغدغه مسوولان قرار گرفته است.»
 
به گزارش ایسنا، او که در گردهمایی روسای مراکز مشاوره دانشگاه‌ها صحبت می‌کرد، از افزایش میزان ناامیدی در بین دانشجویان سال آخر دانشگاه‌ها خبر داده بود: «متاسفانه شرایط عمومی کشور به گونه‌ای است که فرآیندهای موثر بر سلامت روانی دانشجویان را به هم زده است. باید با تسهیل ارتباط دانشجویان با مراکز مشاوره، از بروز مشکلاتی نظیر افسردگی و خودکشی در دانشگاه‌ها جلوگیری کرد.»
 
«منصوره صادقی»، مدیر کل مرکز مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویی وزارت علوم هم در همان گردهمایی از افزایش نرخ خودکشی در بین دانشجویان خبر داده بود: «میزان ناامیدی در میان دانشگاهیان رو به افزایش است. عده‌ای می‌گویند چرا درس بخوانیم و عده‌ای هم به خاطر نبود اشتغال، دچار افسردگی و ناامیدی شده‌اند.»
 
البته او مسایل عاطفی را هم یکی از مهم ترین علت‌های خودکشی در بین دانشجویان عنوان کرده بود: «۴۰ درصد دانشجویان درگیر مسایل عاطفی با جنس مخالف هستند. بین ۲۵ تا ۳۰ درصد آن ها بعد از شکست عاطفی اقدام به خودکشی می‌کنند.»
 
این مقام مسوول در امور دانشجویی پرتاب از بلندی را شایع‌ترین نوع خودکشی دربین دانشجویان عنوان کرده است؛ راهی که دختر تحصیل کرده دانشگاه الزهرا برای مرگ خودخواسته‌اش انتخاب کرد.
 
یکی از دانشجویان این دانشگاه می‌گوید: «در این دو روز در دانشگاه خیلی درباره این موضوع بحث کردیم که چرا این فرد به دانشگاه آمده و خودکشی کرده است؟ بعضی‌ها می‌گفتند این که یک روز بعد از روز دانشجو و در دانشگاه خودکشی کرده، یک پیام انتقادی دارد. من فکر می‌کنم شاید دانشگاه را عامل بدبختی‌ خود می‌دیده که آن جا را برای خودکشی انتخاب کرده است وگرنه چرا باید به دانشگاه می‌آمد؟ شاید از ساختمان "خوارزمی" خاطره بدی داشته یا شکست عشقی خورده بوده. به هر حال، فکر می‌کنم در این دانشگاه ناامید شده بوده.»

در این رابطه