نگرانی سناتور آمریکایی از انتقال فن‌آوری اتمی به عربستان

kaine timیک سناتور دموکرات آمریکایی که از منتقدان سرسخت دونالد ترامپ محسوب می‌شود، طرح فروش تکنولوژی اتمی غیرنظامی به عربستان را تصمیمی اشتباه و خطرناک دانست. به درستی معلوم نیست که شرکت‌های آمریکایی چه نوع قراردادهایی با عربستان بسته‌اند. اما واشنگتن تاکنون در هفت مورد به شرکت‌های آمریکایی اجازه داده که در بازار اتمی عربستان شرکت کنند.

روز سه‌شنبه ۴ ژوئن/١۴ خرداد، سناتور تیم کِین که عضو کمیسیون امور خارجی مجلس سنای آمریکاست گفت که وی بعد از دو ماه پافشاری نزد وزارت انرژی آمریکا، سرانجام توانسته اطلاعاتی را در بارۀ انتقال تکنولوژی اتمی به عربستان دریافت کند. این اطلاعات نشان می‌دهد که از ماه دسامبر سال ٢٠١٧ به بعد، واشنگتن هفت بار به شرکت‌های آمریکایی "چراغ سبز" داده است.

سناتور تیم کین از این که دو مورد از این جوازها بعد از قتل جمال خاشقجی صادر شده، ابراز حیرت و تأسف می‌کند. جمال خاشقجی روزنامه‌نگار سعودی مقیم آمریکا، در ماه اکتبر سال ٢٠١٨، در کنسولگری عربستان در استانبول به قتل رسید.

سناتور تیم کین با صدور بیانیه‌ای به شدت از رفتارهای ترامپ انتقاد کرده است. او می‌نویسد: "عجلۀ پرزیدنت ترامپ در پاسخ دادن به همۀ خواسته‌های سعودی‌ها، آنهم به رغم اعتراضات هر دو جناح کنگره، به منافع آمریکا و امنیت ملی لطمه می‌زند". او می‌افزاید که یکی دیگر از پیامدهای این نوع اقدامات دولت آمریکا "افزایش خطرناک تنش" در منطقۀ خاورمیانه است.

 

برنامه‌های اتمی عربستان

 

بیش از یک سال قبل ولیعهد عربستان، محمد بن سلمان گفته بود که اگر ایران صاحب سلاح اتمی شود، عربستان هم همین کار را خواهد کرد. اما به غیر از این سخنان، هیچ نشانۀ دیگری که حاکی از وجود یک برنامۀ اتمی نظامی سعودی باشد، در دست نیست.

ولی عربستان ساخت نیروگاه‌های اتمی برای تولید برق را آغاز کرده است. در بهار سال ٢٠١٨ مقامات سعودی اعلام کردند که طی بیست سال آینده ١۶ نیروگاه هسته‌ای خواهند ساخت.

نزدیک به دو ماه قبل، مطبوعات سعودی تأیید کردند که کار ساختمان نخستین نیروگاه اتمی عربستان در نزدیکی ریاض در حال پیشرفت است. این خبر، ابراز نگرانی کارشناسان اتمی و از جمله رابرت کلی بازرس پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را در پی داشت. به گفتۀ آنان، عربستان باید صریحاً تعهد کند که از تکنولوژی‌ اتمی استفاده‌های نظامی نخواهد کرد. معلوم نیست که نیروگاه ریاض توسط چه شرکت‌هایی ساخته می‌شود. اما روس‌ها، کره جنوبی، فرانسه و آمریکا به حضور در این بازار اشتیاق نشان داده‌اند. حداقل یک شرکت فرانسوی به اسم "آسیستم" در مطالعات مقدماتی حضور داشته است.

کمتر از چهار ماه قبل – ١٩ فوریه – گزارشی که در مجلس نمایندگان آمریکا مطرح شد، شرح داده بود که دونالد ترامپ و نزدیکانش در انتقال تکنولوژی‌های حساس به عربستان دست دارند. این گزارش از جمله از مایکل فلین – مشاور امنیت ملی پیشین آمریکا – به عنوان یکی از شخصیت‌های بسیار فعال در این زمینه نام می‌برد که تلاش کرده‌ تا شرکت‌های آمریکایی را در برنامۀ اتمی عربستان سهیم کند.

منبع: رادیو بین المللی فرانسه