سپاه پاسداران و شبه نظامیان وابسته به ایران در سرکوب تظاهرکنندگان عراق شرکت کردند

aragh dargiri

سپاه پاسداران ایران از دومین روز تظاهرات در عراق با نگرانی خواستار سرکوب معترضان شد و تک تیراندازان وابسته به گروه‌های شبه نظامیِ تحت حمایت این کشور از سومین روز، تیراندازی بسوی تظاهرکنندگان را آغاز کردند. خبرگزاری رویترز که به منظور تهیۀ گزارشی در بارۀ سرکوب تظاهرات اخیر در عراق با شماری از مسئولان امنیتی، فرماندهان گروه‌های شبه نظامی و دیگر مقامات سیاسی و دیپلماتیک گفتگو کرده‌است، یادآوری می‌کند که فرماندهان سپاه با تاکید بر «تجربۀ خود در سرکوب شورش‌های شهری»، با توصیه‌های خود دولت عراق را برای پایان دادن به طغیان همراهی کردند. بگفتۀ یک مقام امنیتی عراقی، شبه نظامیان از یک سامانۀ ارتباطات خصوصی استفاده می‌کردند که ایران در اختیار آنان قرار داده بود و دسترسی به مذاکرات میان آنها برای مسئولان امنیتی عراق ممکن نبود.

در دومین روز تظاهراتی که در ابتدای ماه اکتبر برای اعتراض به فساد و بیکاری و فقدان خدمات شهری در بغداد و چند شهر دیگر عراق آغاز شد، بگفتۀ یک دیپلمات مستقر در این کشور، یک گروه از فرماندهان سپاه پاسداران ایران به عراق آمدند و با مقامات امنیتی و اطلاعاتی این کشور دیدار و گفتگو کردند. یک فرمانده ارشد یکی از گروه‌های شبه نظامی مورد حمایت تهران که بگفتۀ او نفرات زیر فرمان وی درسرکوب تظاهرکنندگان شرکت نداشته‌اند، به خبرگزاری رویترز می‌گوید که در دومین روز تظاهرات «مستشاران سپاه برای ایفای نقش در این زمینه پافشاری کرده و خواستار سرکوب تظاهرکنندگان شدند، زیرا بگفتۀ آنان در غیر اینصورت پایه‌های حکومت عادل عبدالمهدی فرو می‌ریخت».

منابع امنیتی عراقی به رویترز گفته‌اند که دولت این کشور برای سرکوب تظاهرات از شبه نظامیان تقاضای کمک نکرده‌است، بلکه آنان خود داوطلبانه خواستار شرکت در این کار شده‌اند. دولت عادل عبدالمهدی بر پایۀ حمایت همین گروه‌ها و برخی جناح‌های سیاسی بر پا مانده است.

یکی از مقامات امنیتی عراق می‌گوید «ما بروشنی نشان دادیم که تک تیراندازان، نفرات یک گروه شبه نظامی وابسته به ایران بودند و دستورات را مستقیماً از فرماندۀ خود، و نه از فرماندۀ کل نیروهای انتظامی عراق، دریافت می کردند».

یک منبع امنیتی دیگر که هر روز در جلسات بررسی و ارزیابی وضعیت شرکت داشته می‌گوید «شبه نظامیان سیاه پوش از روز سوم تظاهرات بسوی معترضین تیراندازی کردند. فرماندهی آنان را ابو زینب اللامی، مسئول امنیت حشد الشعبی، که یک گروه شبه نظامی مورد حمایت ایران است، بر عهده داشت». بگفتۀ این منبع امنیتی، «فرماندۀ این گروه از مسئولان ارشد این سازمان دستور گرفت تظاهرات را خاموش کند».

یکی از سخنگویان حشدالشعبی، احمد الاسعدی، شرکت این گروه را در سرکوب تظاهرات تکذیب کرد و با ارسال بیانیه‌ای به رویترز نوشت «هیچ یک از نفرات این گروه در میدان تظاهرات حضور نداشته و هیچیک از اجزاء آن در رویاروئی با تظاهرکنندگان شرکت نکرده است».

در همین حال سخنگوی وزارت کشور عراق، سعد معن، تاکید کرد که «نیروهای دولتی بروی تظاهر کنندگان شلیک نکرده‌اند و تیراندازان فاسد مسئول قتل و زخمی کردن معترضان بوده‌اند». او روز ٦ اکتبر در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت «دولت دستور انجام تحقیقی را به منظور شناسائی کسانی که دستور تیراندازی داده و آنهائی که بروی مردم تیراندازی کرده‌اند را صادر کرده است». نیروهای امنیتی عراق فردای آن روز اعلام کردند که در رویاروئی با تظاهرات «یک نیروی زیاده از حد» بکارگرفته شده است و «افرادی که علیه غیرنظامیان خشونت بخرج داده‌اند، مورد بازخواست قرار خواهند گرفت».

یک مسئول دفتر نخست وزیر عراق روز چهارشنبۀ گذشته، دو هفته پس از تظاهرات، با انتشار بیانیه‌ای اعلام داشت که «پیش از پایان تحقیقات نمی‌توان مسئولیت این حوادث را بر دوش احزاب و از جمله حشدالشعبی و یا دیگر گروها گذاشت».

در همین حال، محمد رضا، رئیس کمیتۀ امنیت و دفاع پارلمان عراق، با انتشار بیانیه‌ای فاش ساخت که تحقیقات اولیه نشان داده است که «برخی اجزاء دست به قتل هدفمند برخی تظاهرکنندگان زده‌اند».

گزارش رویترز یادآوری می‌کند که، در ٣ اکتبر، سومین روز تظاهرات، تک تیراندازان بر بام ساختمان‌های بغداد مستقر شدند. یک فیلمبردار این خبرگزاری خود یکی از این تیراندازان را با کلاه صورت پوش و لباس سیاه بر بالای یک ساختمانِ مُشرف به میدان تحریر دیده است. او می‌گوید «یکی از افرادی که از ناحیۀ سر هدف قرار گرفته بود توسط جمعیت برده شد و فرد دیگری نیز که گلوله بر سر او نشسته بود، به نظر می‌رسد جان باخت. هنگامی که این فرد شروع به تیراندازی کرد، تظاهرکنندگان پا به فرار گذاشتند».

یک منبع امنیتی دیگر به رویترز گفته است که «تک تیراندازان مجهز به سامانۀ ارتباطی ویژۀ خود بوده‌اند که توسط ایران در اختیار آنان قرار داده شده بود. این سامانه همچون یک شبکۀ خصوصی عمل می‌کرد و بنابراین شنود مکالمات میان آنان [برای دیگران و از جمله نیروهای انتظامی کشور] مشکل بود.

تظاهرات در عراق در روز اول اکتبر برای اعتراض به فقدان کار، آب، برق و دیگران خدمات اولیه و نیز فساد گستردۀ دستگاه اداری آغاز شد و بشدت سرکوب گردید. در یک هفتۀ تظاهرات حداقل ١٠٠ تن کشته و بیش از ٦٠٠٠ نفر زخمی شدند.

در ایران از همان روز نخست تظاهرات، مقامات سیاسی، امنیتی و روحانی و نیز رسانه‌های زنجیره‌ای زبان به تخطئۀ این اعتراضات گشودند و آن را «دومل چرکینی» خواندند که از سوی «دست‌های فتنه انگیز» تدارک دیده شده بود.

منبع: رادیو فرانسه