افتتاح سایت موزه ‌ای تل آجری دروازۀ شهر باستانی پارسه پایتخت اصلی هخامنشیان

Talehajori-1 ایسنا: پس از اتمام کرونا، از تل آجری، دروازه پایتخت گمشدۀ هخامنشیان، بازدید کنید؛ جایی که دروازۀ پایتخت گمشدۀ هخامنشیان است؛ جایی که خاک آرام آرام از روی رازهای سر به مهر تمدن هخامنشی، کنار می ‌رود.
 
سالن اجتماعات مجموعه جهانی تخت جمشید، شامگاه پنجشنبه ۲۸ اسفند، شاهد یکی از مهمترین اعلان‌ های حوزه باستان‌ شناسی در قرن اخیر بود. افتتاح سایت-موزه ‌ای موسوم به تل آجری، که به گفته حمید فدایی، سرپرست مجموعه تخت جمشید، مهمترین سند وجود شهر باستانی پارسه است. شهری که فدایی آن را گمشده می‌ خواند و برای آن عنوان پایتخت اصلی هخامنشیان را بکار می ‌برد.
 
تل آجری، در حقیقت بازمانده دروازه شهر پارسه است. و تخت جمشید، تخت‌ گاه شاهان هخامنشی بوده که در این شهر نیمه فراموش شده و افسانه‌ گونه قرار داشته و امروز دیگر آن شهر وجود ندارد! 
 
همچنان که به همراه دکتر فدایی به سمت دروازه ملل قدم می‌ زنیم، او برایم توضیح می ‌دهد که نام اصلی این ویرانه ‌های باشکوه، نه تخت جمشید است و نه پرسپولیس. این بارگاه شاهنشاهی هیچگاه نامی مخصوص خود نداشته است! اجداد ما در کتیبه ‌ها فقط از پارسه نام برده ‌اند که شهری بوده واقع در این دشت. کوشک شاهی در پیشانی شهر قرار داشته و خانه ‌ها در اطراف پراکنده بوده ‌اند. آن کوهی هم که مشرف به دشت پارسه است و در ماورای تخت جمشید مشاهده می‌ کنید، کوه مهر نام دارد که از نظر آیینی برای زرتشتیان عصر هخامنشی اهمیت ویژه‌ ای داشته است.
 
دکتر فدایی در سخنرانی خود عنوان کرد که محدودۀ حریم سایت تخت‌ جمشید، ۸۰ هزار هکتار از اراضی اطراف را شامل می‌ شود. محدوده‌ ای که تقریب باستان‌ شناسان از شهر گمشدۀ پارسه است و متأسفانه طی چند دهۀ اخیر، کشاورزی و راه‌ سازی مانع انجام پژوهش‌ های باستان شناختی در این عرصه شده ‌اند. حتی در سال ‌های گذشته، بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی ایراد می‌ گرفتند که چرا اینقدر حریم تخت جمشید بزرگ است و ممنوعیت ساخت‌ و ساز در اطراف آن، شعاعی به این بزرگی را شامل می ‌شود. ولی امروز که دروازۀ ورودی پارسه کشف شده، سند محکمی در دست داریم که بر اهمیت تاریخی این محوطۀ بزرگ، و ضرورت کاوش در آن، تأکید می‌ کند.
 
وی ادامه داد: امیدواریم، راه‌ اندازی سایت- موزۀ تل آجری در تقویت اقتصاد گردشگری استان مؤثر باشد. هر سال صدها پروژۀ باستان‌ شناسی انجام می ‌شوند، ولی به جرئت می ‌توانم بگویم که شاید تنها یک درصد آ‌نها به نتیجه ‌ای ختم خواهند شد که قادر به جذب گردشگر باشند.
 
شهرهای گمشده، همیشه موضوعی جذاب و مهم در باستان‌ شناسی بوده ‌اند و کاوش برای کشف آنها، همواره همکاری‌ های بین‌ المللی را ترغیب کرده‌ است. کاوش تل آجری نیز طی یک دهۀ گذشته با همکاری باستان شناسان ایتالیاییِ دانشگاه بولونیا انجام شد. به گفتۀ حمید فدایی، به دلیل روابط حسنۀ ایران و ایتالیا، تحریم‌ ها مانعی بر سر راه این کاوش مشترک ایجاد نکردند.