چگونه راز شرکت رمزگذاری سوئیسی با قتل دکتر بختیار آشکار می شود؟

CRYPTOAG06/06/1394 - سایت انقلاب اسلامی در هجرت: روزنامه معتبر سوئیسی Le Temps در تاریخ 28 ژوئیه 2015 مقاله­ای منتشر کرده است که در آن با استناد به اسناد منتشر شده توسط بی بی سی به ماجرای شرکت رمزگذاری سوئیسی CRYPTO AG که با دستگاههای اطلاعاتی امریکا و انگلیس و آلمان همکاری می­کرده است می­پردازد. این مقاله توضیح می­دهد چطور این همکاری پس از ترور شاپور بختیار لو می­رود. ترجمه مقاله را در زیر می­خوانید. برای خواندن اصل مقاله می توانید اینجا را کلیک کنید.

 

از سال 1956 شرکت سوئیسی CRYPTO AG با سازمانهای اطلاعاتی امریکا، انگلیس و آلمان همکاری می­کرده است

تنها قطعاتی از ماجرا را می­دانستیم اما امروز، تجزیه و تحلیل اسناد جدید منتشر شده توسط بی بی سی، رابطه تجاری - و مخفی - قدیمی شرکت سوئیسی رمزنگاری CRYPTO AG در شهر زوگ، که متخصص ارائه راه حلهای رمزگذاری برای استفاده توسط وزارتخانه­ها و سفارتخانه­ها بود، با سازمانهای اطلاعاتی آمریکا (NSA) و بریتانیا (GCHQ) را مشخص می­کند. این گزارشها تجربه طولانی سوئیس را در هنرهای اطلاعاتی مستند می­کند.
از سال 1956، سازمانهای اطلاعاتی بریتانیا و ایالات متحده با یک شرکت سوئیسی توافق می­کنند که به مشتریان خود ماشین آلات "دستکاری شده" ارائه دهد. برای درک پیدایش این رابطه تجاری، ما باید به اوایل دهه 1950 برگردیم.
در سال 1952، یک سوئدی متولد روسیه، بوریس هاگلین شرکت رمزنگاری CRYPTO AGرا ایجاد می کند. در طول جنگ جهانی دوم، قبل از انتقال فعالیتهایش به شهر زوگ سوئیس او در ایالات متحده کار می­کرد. در آن زمان، این شرکت در خط مقدم تکنولوژی رمزگذاری و رمزگذاری ارتباطات قرار داشت. این شرکت، موفقیت خود را از طریق راه حلهای ارائه شده­اش و براساس وضعیت بیطرفی سوئیس بدست آورد. بیطرفی­ای که در زمان جنگ سرد با ارزش بود.
پیشرفتهای فن آوری سوئیس، باعث ترس سازمانهای اطلاعاتی NSA و GCHQ می­شود. ایالات متحده و سازمانهای بریتانیا در واقع می ترسیدند کنترل ارتباطات درون کشورهای ناتو را از دست بدهند. در سال 1956، آنها یک توافق محرمانه با بوریس هاگلین امضا می­کنند. بوریس هاگلین پس از دیدار با رمزگذار معروفِ NSA، ویلیام فریدمن، موافقت می­کند که به مشتریان خود ماشین آلات "دستکاری شده" بفروشد. این ماشینها حاوی دستکاریهایی بودند که به آمریکایی ها و انگلیسی ها اجازه می­داد که به کلید رمزنگاری آن و پیامهای کد شده دسترسی داشته باشند.
چندی بعد سازمان اطلاعات آلمان (BND) و شرکت زیمنس به این توافق می­پیوندند. آنها برای چند دهه، رمز ارتباطات دیپلماتیک و نظامی کد شده بیش از 130 کشور از جمله ایران، مصر، عراق، عربستان سعودی و هند را در دست داشتند. تا دهه 1990، هیچکدام از مشتری­ها به راز ارتباط بین شرکت سوئیسی و سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده، بریتانیا و آلمان مشکوک نشده بودند.

 

ردپای ایرانیان
به دنبال ترور شاپور بختیار، نخست وزیر سابق ایران، یک نشت اطلاعاتی باعث رسوایی بزرگ می شود. ایران در آنزمان مشتری شرکت سوئیسی CRYPTO AG است. در 7 اوت 1991، روز قبل از کشف جسد بختیار، سازمان اطلاعات ایران پیام رمزی به سفارتخانه­های ایران تحت عنوان "آیا بختیار مرده است؟" ارسال می­کند. تهران در می­یابد که دولتهای غربی قادر به کشف رمز پیام شده­اند. ایران مشکوک به تجهیزات رمزنگاری خود که از شرکت سوئیسی گرفته بود می­شود.
تهران، هانس بوهلر را که به عنوان نماینده فروش شرکت سوئیسی CRYPTO AG در ایران بود را دستگیر می­کند. این مهندسِ مات و مبهوت، از آنجا که اطلاعی نداشت چیزی نمی­گوید. پس از 9 ماه در زندان، وی با پرداخت وثیقه 1 میلیون دلار آزاد می­شود. پس از بازگشت به سوئیس، هانس بوهلر از شرکت سوئیسی CRYPTO AG اخراج می­شود. این شرکت سوئیسی هرگونه دخالت را انکار می­کند و سپس علیه کارمند سابقش شکایت می­کند. اما در نهایت از شکایت می گذرد. NSA و CRYPTO AG از اظهار نظر درباره اسناد تاریخی منتشر شده توسط بی بی سی خودداری کرده­اند.
در اوایل سال 2000، برن از اینکه شرکت CRYPTO AG را ایالات متحده تصاحب کند ابراز ناراحتی کرده بود. دولت فدرال برای جلوگیری از تصاحب شرکت توسط خارجی­ها بر خلاف قوانین لیبرالیسم مداخله می­کند تا این "قهرمان" سوئیسی رمزگذاری را نجات دهد. سوال این است که آیا مقامات سوئیس از روابط CRYPTO AG با دستگاههای اطلاعاتی انگلوساکسونها اطلاع داشتند یا نه؟