Uncategorised

دولت حقوقی، میراث مصدق برای ایران، سخنرانی ناصر کاخساز در صد و سی و پنجمین زادروز مصدق در شهر کلن

Kakhsaz-1 جامعۀ ایرانی به طور کلی در داخل و خارج به علت خفقان حاکم گرفتار مصیبتی بزرگ است. مصیبتی که می‌ توان آنرا غیبت یک نظریۀ حد وسط نیرومند نامید. جامعۀ سیاسی و اجتماعی موجود در ایرانِ داخل و خارج از کشور، با فاکتور گرفتن از جریانات کوچکتر، به دو دستۀ بزرگ هموطنان اصلاح‌ طلب و سلطنت‌ خواه و هواداران و متمایلین به آنها تقسیم شده است. در یک طیف مبارزه‌ ای استراتژیک برای سرنگونی در جریان است، و در طیف دیگر دفاع از ساختار جمهوری اسلامی. و این رابطۀ نامتعادل و شبه‌ ایدئولوژیک این دو طیف را به گونه‌ ای رادیکال از یکدیگر جدا می‌ کند. سبب رادیکالیسم و سازش‌ ناپذیری حاکم میان آنها، غیبت یک نیروی حد وسط، چه از لحاظ نظری و اخلاقی، و چه از نظر ملی و عملی است. 
 
نیروی وسط که می‌ توان آن را نیروی متحول از انقلاب مشروطیت و نهضت ملی تاکنون دانست، امکان ایفای نقش مؤثری به سبب خفقان موجود نداشته است. در حالی که چنین نیرویی در یک موقعیت دموکراتیک با توجه به سابقۀ تاریخی و ملی و موقعیت غیرایدئولوژیکی و سابقۀ تجربه شدۀ چند آوایی، شانس اصلی برای وفاق ملی و نجات ایران است. 
 
در غیبت این نیروی حد وسط و فرا اعتقادی، برای مردم راهی باقی نمانده است، جز آنکه درگیر و سرگرم اختلاف جناحی درون حاکمیت بشوند و همین امر است که وجدان مردم را از پرداختن به ضرورت اپوزیسیون برون حاکمیتی باز داشته است. 
 
باید به مردم خاطرۀ ملی را یادآوری کرد و در کنار عمل کردن بر تضاد جناح‌ ها از کوشش در جهت استقرار یک دولت حقوقی بجای دولت دینی که در دوران دولت ملی دکتر مصدق به تجربه‌ ای عینیت یافته تبدیل شده بود، باز نایستاد. آنچه امروز نجات ملی را تأمین می‌ کند، دوستی با کشورهای منطقه و جهان و از جمله کشورهای فلسطین و اسرائیل است. به رسمیت شناختن همۀ کشورهایی که در سازمان ملل به رسمیت شناخته شده‌ اند، تنها راه و تنها شرط ورود به دیپلماسی جهانی و دوستی با همۀ دولت‌ هاست. بدون این پیش‌ شرط، تحقق ایرانی برای همۀ ایرانیان امکان نخواهد داشت. 
 
پیش شرط اصلیِ استقرار دولت حقوقی، ایدئولوژی زدایی از ساحت مناسبات دیپلماتیک است. 
 
ایدئولوژی زدایی در دیپلماسی شناسۀ اصلی دولت حقوقی به مثابۀ یک نهاد متمدنانه در جهان امروز است. ایدئولوژی زدایی در دیپلماسی، شکل بیرونیِ سیاستِ ملی و دولت فرا اعتقادی در واحد ملی است. 
 
مصدق در بیش از نیم قرن پیش راه و چارۀ آیندۀ ایران را در استقرار یک دولت حقوقی به شیوۀ جهان متمدن با ارگان‌ های پلورالیسم حزبی و اعتقادی نشان داده است و رهایی از بحران عمیق اعتقادی و مذهبی موجود را به نسل‌ های ایرانی بازنمایانده است. این میراث مصدق است که راه میانی میان اطراف رادیکال موجود، تنها با استقرارِ دولتِ حقوقی، ممکن است. 
 
توضیح: دولت حقوقی را در برابر Rechtstaat گذاشته‌ ام.
 
ناصر کاخساز، 
١٧ یونی ٢٠١٧